Japans inktschilderen vanuit de gedachte

Bij inktschilderen wordt het schilderij in een keer gemaakt, op het moment dat het inkt het papier raakt. Fouten kunnen niet hersteld worden. De geest van schilder en de punt van het penseel moeten één zijn.

Hoe spiritueel is Japans inktschilderen?

Vaak wordt aan mij gevraagd hoe spiritueel sumi-e is. Als ik zelf met inkt aan het schilderen ben, kan ik geheel in gedachten, in mijn innerlijke wereld zijn. Ook met Shodô, Japanse kalligrafie, kan ik heel geconcentreerd bezig zijn en mij van de buitenwereld afsluiten. Toch is het moeilijk uit te leggen aan iemand die dit gevoel niet kent, wat het nu precies is.

In de Japanse documentaire “Spirit & Form”, legt de Japanse kunstcriticus Shuichi Kato uit wat inktschilderen en kalligrafie met spiritualiteit te maken hebben. Dat de documentaire in de jaren tachtig van de vorige eeuw is gemaakt, blijkt wel uit het feit dat men een bezoek brengt aan West-Duitsland. Toch is de boodschap nog steeds actueel nu veel mensen met “mindfullness” bezig zijn.

Deze documentaire heeft een Engelstalige verteller, dus zonder kennis van de Japanse taal uitstekend te volgen, als je Engels begrijpt.

De rol van het zenboeddhisme in de Japanse schilderskunst

In de documentaire worden schilderijen van China en Japan getoond en krijg je informatie over het originele inktschilderen in de 7de eeuw in China en hoe Japanse kunstenaars het in de 13de eeuw hebben toegepast, waarbij in Japan de werkelijkheid minder belangrijk is dan de beleving. Het zenboeddhisme heeft in beide landen een grote invloed gehad op de ontwikkeling van het inktschilderen.

De invloed van Japans inktschilderen op het Impressionisme

Het bezoek aan Duitsland laat zien hoe impressionistisch werk van Kandinsky en Jawlensky direct beïnvloedt is door sumi-e. Deze werken zijn in 1909 in Duitsland tentoongesteld op het moment dat deze beide schilders met de nieuwe stijlen aan het experimenteren waren.

Schilderen vanuit je eigen belevingswereld

“Landscapes of the mind” begint met het beeld van een man die iedere dag, op dezelfde tijd, met dezelfde snelheid dezelfde route loopt. Hij let niet op de omgeving waarin hij loopt, maar zijn aandacht is gericht op het landschap in zijn eigen gedachten. Thuis aangekomen pakt hij zijn penseel en schildert een landschap in inkt met trefzekere streken. Deze man heet Hajin Iwasaki, in de tijd van de opname een bekende sumi-e-schilder in Japan. Men zegt dat je door inktschilderen toe te passen, een lang leven krijgt. Ik heb even opgezocht hoe oud Hajin Iwasaki geworden is. Hij is in 1917 geboren en in 2010 overleden, dus hij is 93 geworden.

Japanese Ink Painting: Landscapes of the Mind

“Japanese Ink Painting: Landscapes of the Mind” is de vierde aflevering van de Japan Broadcasting Corporation uit de serie, “Japan: Spirit and Form” uit 1989. Neem even de tijd, want de video duurt 45 minuten.

Wat doe jij vanuit je gevoel of om de beleving?

Schilder je ook? Of zijn er andere bezigheden waarbij het voor jou om de beleving gaat en niet om het resultaat? Leuk als je hieronder een reactie plaatst.

Laat een reactie achter